İmmünohistokimya Nedir? Ders Notları
Temel Kavramlar, Boyama Yöntemleri ve Klinik Kullanımı
İmmünohistokimya (İHK), histopatoloji ve patoloji laboratuvarlarının vazgeçilmez yöntemlerinden biridir. Özellikle kanser tanısı, tümör kökeninin belirlenmesi ve hücresel biyobelirteçlerin gösterilmesi gibi kritik alanlarda yaygın olarak kullanılır. Bu yazıda, immünohistokimyanın temellerini, pozitif–negatif boyama kavramlarını, kullanılan cihazları ve klinik uygulamalarını samimi ve anlaşılır bir dille ele alacağız.
- Temel Kavramlar, Boyama Yöntemleri ve Klinik Kullanımı
- İmmünohistokimya Nedir?
- İmmünohistokimyada Temel Kavramlar
- Pozitif ve Negatif Ne Demek?
- 🔵 Pozitif Boyama Nedir?
- ⚪ Negatif Boyama Ne Demek?
- İmmünohistokimyasal Boyama Nasıl Yapılır?
- İmmünohistokimyasal Yöntemler
- p63 Nedir? Ne İçin Kullanılır?
- Histopatolojik Biyobelirteçler
- Klinik Hücre ve Doku Tiplerinin İHK ile Değerlendirilmesi
- Histolojide Kullanılan Temel Malzeme ve Cihazlar
- İmmünfloresan ve İmmünositokimya
- Sık Sorulan Sorular (SSS)
- 📌 Hap Bilgiler
- 📚 Kaynaklar
- ⚠️ Tıbbi Sorumluluk Reddi
🧪İmmünohistokimya Vize Final Test Paketi | Çıkmış Sorular ; Deneme Testleri
İmmünohistokimya Nedir?
İmmünohistokimya; doku kesitlerinde bulunan antijenlerin, özgül antikorlar yardımıyla görünür hale getirilmesi işlemidir. Bu yöntemle hücrelerin kökeni, tipi ve biyolojik davranışı hakkında önemli bilgiler elde edilir.
📌 Kısaca:
Antijen + Antikor → Görünür reaksiyon
İmmünohistokimyada Temel Kavramlar
| Kavram | Açıklama |
|---|---|
| Antijen | Hücrede bulunan ve tanınan hedef molekül |
| Antikor | Antijene özgül bağlanan protein |
| Pozitif Boyama | Hedef antijenin dokuda bulunduğunu gösterir |
| Negatif Boyama | Hedef antijenin dokuda olmadığını gösterir |
| Kontrol | Sonucun güvenilirliğini sağlar |
Pozitif ve Negatif Ne Demek?
🔵 Pozitif Boyama Nedir?
-
Antikor hedef antijene bağlanmıştır
-
İlgili hücre veya doku renkli olarak görülür
-
Tanı açısından destekleyicidir
⚪ Negatif Boyama Ne Demek?
-
Hedef antijen dokuda yoktur
-
Boyanma gözlenmez
-
Ayırıcı tanıda önemlidir
İmmünohistokimyasal Boyama Nasıl Yapılır?
-
Örnek hazırlama
-
Kesit alma (3–5 mikron)
-
Antijen geri kazanımı
-
Primer antikor uygulaması
-
Sekonder antikor
-
Kromojen ile boyama
-
Mikroskopta değerlendirme
İmmünohistokimyasal Yöntemler
| Yöntem | Özellik |
|---|---|
| Direkt Yöntem | Hızlı ama düşük duyarlılık |
| İndirekt Yöntem | En sık kullanılan |
| ABC Yöntemi | Yüksek hassasiyet |
| Polimer Bazlı | Güncel ve güvenilir |
p63 Nedir? Ne İçin Kullanılır?
p63, özellikle epitelyal hücre kökenli tümörlerin değerlendirilmesinde kullanılan önemli bir biyobelirteçtir.
✔ Skuamöz hücreli karsinom
✔ Meme ve prostat patolojisi
✔ Bazal hücre belirteci
Histopatolojik Biyobelirteçler
| Belirteç | Kullanım Alanı |
|---|---|
| p63 | Epitelyal köken |
| Ki-67 | Proliferasyon |
| ER / PR | Meme kanseri |
| HER2 | Tedavi planlaması |
| CD markers | Lenfoma ayırımı |
Klinik Hücre ve Doku Tiplerinin İHK ile Değerlendirilmesi
-
Epitel dokular
-
Bağ dokusu
-
Lenfoid doku
-
Sinir dokusu
-
Kas dokusu
İmmünohistokimya, morfoloji + moleküler bilgi sunarak klasik histolojinin ötesine geçer.
Histolojide Kullanılan Temel Malzeme ve Cihazlar
-
Otomatize İHK boyama cihazı
-
Mikrotom
-
Parafin takip cihazı
-
Işık ve floresan mikroskop
-
Akım sitometri cihazı
İmmünfloresan ve İmmünositokimya
-
İmmünfloresan: Floresan boyalarla çalışır
-
İmmünositokimya: Hücre süspansiyonlarında uygulanır
-
Akım sitometri: Hücre yüzey antijenlerini kantitatif ölçer
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Hayır. Temel kavramlar öğrenildiğinde oldukça anlaşılırdır.
Evet, üniversite ders notları ve kaynak kitapların PDF versiyonları bulunabilmektedir.
Hayır. Klinik ve histopatolojik bulgularla birlikte değerlendirilir.
📌 Hap Bilgiler
-
İHK tanıyı destekler
-
Pozitiflik her zaman malignite anlamına gelmez
-
Kontrol boyaları zorunludur
-
Yanlış fiksasyon sonucu etkiler
📚 Kaynaklar
-
Bancroft & Gamble – Theory and Practice of Histological Techniques
-
Rosai and Ackerman’s Surgical Pathology
-
WHO Classification of Tumours
-
Üniversite Patoloji Ders Notları
⚠️ Tıbbi Sorumluluk Reddi
Bu içerik yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi amacıyla kullanılamaz. Klinik kararlar yalnızca uzman hekimler tarafından verilmelidir.
