ICD (International Classification of Diseases) dünya genelinde hastalıkların standart şekilde sınıflandırılmasını sağlayan en kapsamlı tıbbi referans sistemidir. Hastanelerde hasta dosyaları, tanı kaydı, istatistikler, SGK faturalandırması ve tıbbi dokümantasyon süreçlerinin temelini oluşturur.

ICD Kaç Ciltten Oluşur?

ICD’nin cilt yapısı WHO tarafından belirlenmiştir:

ICD-10 Cilt Yapısı

ICD-10 toplam 3 ciltten oluşur:

Türkiye’de kullanılan ICD-10-TR de aynı cilt düzenine sahiptir.

ICD-11 Cilt Yapısı

ICD-11 klasik anlamda “cilt” şeklinde basılı kitap mantığıyla değil; dijital modüler yapı olarak hazırlanmıştır.
Ancak WHO açıklamasına göre içerik üç ana bölümde toplanır:

• Temel ICD-11 sınıflandırma listesi

• Kodlama rehberi ve kullanım kuralları

• Alfabetik indeks & arama modülleri (dijital)

Yani ICD-11, ICD-10’daki gibi fiziksel 3 cilt karşılığına sahip olsa da tamamen dijital 3 modül şeklinde sunulur.

Türkiye’de Hangi ICD Kullanılır?

Türkiye’de hâlen ICD-10-TR kullanılmaktadır.
ICD-11’e geçiş hazırlıkları sürmektedir.

ICD Sistemi Nedir?

ICD dünya genelinde tanıların ortak dilde standartlaştırılmasını sağlayan sınıflandırma sistemidir.

ICD (International Classification of Diseases – Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırılması), Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından geliştirilen ve dünya genelinde hastalıkların, sağlık sorunlarının ve ölüm nedenlerinin standart bir sistemle sınıflandırılmasını sağlayan en kapsamlı tıbbi referans sistemidir. Sağlık istatistiklerinin toplanmasında, tanıların kaydında, hasta dosyalarının standartlaştırılmasında ve uluslararası karşılaştırmaların yapılmasında temel rol oynar.

Türkiye’de ICD kodlama sistemi özellikle hastane bilgi yönetim sistemleri, hasta dosyaları, tıbbi dokümantasyon, faturalandırma, SGK uyum süreçleri ve tıbbi istatistik raporlarında aktif olarak kullanılmaktadır.

ICD, tüm hastalıkları ve sağlık problemlerini kodlayan küresel bir sınıflandırma sistemidir.
Her hastalığın veya durumun belirli bir kodu vardır; bu kodlar sayesinde:

• Tanılar standartlaşır,

• Hastaneler arası veri uyumu sağlanır,

• Uluslararası karşılaştırmalar yapılır,

• Klinik araştırmalar kolaylaşır,

• Faturalama ve geri ödeme süreçleri netleşir,

• Halk sağlığı politikaları daha doğru planlanır.

Türkiye’de Hangi ICD Kullanılır?

Türkiye’de uzun yıllardır ICD-10 sürümü kullanılmaktadır.
Ancak ICD-11 uyum süreci başlatılmış olup Sağlık Bakanlığı, hastanelerde ICD-11’e geçiş için planlamalar yapmaktadır.
2025 itibarıyla resmi uygulama hâlâ ICD-10-TR (Türkçe uyarlanmış versiyon) üzerinden yürümektedir.

ICD-10 Tanı Kodları Nelerdir?

ICD-10 kodları harf + rakam formatıyla oluşturulur.
Örnek:

• J00 – Akut nazofarenjit (soğuk algınlığı)

• K35 – Akut apandisit

• I10 – Esansiyel hipertansiyon

• E11 – Tip 2 diyabet

Her harf bir ana gruba karşılık gelir. Örneğin:

• A-B: Enfeksiyon hastalıkları

• C-D: Tümörler

• E: Endokrin ve metabolizma hastalıkları

• I: Dolaşım sistemi

• J: Solunum sistemi

• K: Sindirim sistemi

ICD Kaç Düzeyden Oluşur?

ICD yapısı genellikle üç düzeyden oluşur:

ICD-11 ile birlikte düzey sayısı artırılmış ve daha ayrıntılı bir yapı getirilmiştir.

ICD Kodları Kaç Tane?

• ICD-10’da yaklaşık 14.400 tane tanı kodu bulunur.

• Ek modifikasyonlar ve uzantılarla sayı 50.000’in üzerine çıkabilir.

• ICD-11 ise 55.000’den fazla kod içermektedir.

ICD Neden Önemlidir? – İlkleri ve Avantajları

ICD, sağlık dünyasında birçok “ilk” niteliği taşır:

ICD’nin Sağladığı İlkler

• ✔ Dünya genelinde ortak bir tıbbi dil sağlayan ilk sistemdir.

• ✔ Hastalık ve ölüm nedenlerini küresel düzeyde standartlaştıran ilk sınıflandırmadır.

• ✔ Sağlık hizmetlerinin planlanmasını bilimsel temele oturtan ilk referans kaynağıdır.

• ✔ Elektronik sağlık kayıt sistemlerinde ulusal uyum sağlayan ilk yapıdır.

Klinik ve idari avantajları

• Tanıların hatasız kaydı

• Hasta güvenliğinde artış

• Fatura ve SGK uyum süreçlerinde kolaylık

• Veri analizlerinde standartlık

• Halk sağlığı kararlarında doğruluk

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. ICD tam olarak ne işe yarar?

Hastalıkların tanımlarını ve kodlarını standardize ederek tüm sağlık kurumlarında ortak bir dil oluşturur. Hem klinik hem idari işlemlerde kullanılır.

2. ICD kodları kim tarafından kullanılır?

Doktorlar, hemşireler, tıbbi dokümantasyon personeli, tıbbi kodlayıcılar, hastane bilgi işlem ekipleri ve SGK tarafından aktif olarak kullanılır.

3. ICD kodu yanlış verilirse ne olur?

Faturalandırma hataları, istatistik yanlışlıkları, klinik veri kayıpları ve SGK geri ödemesinde sorunlar yaşanabilir.

4. ICD-10 mu ICD-11 mi daha iyi?

ICD-11 daha detaylı, dijital uyumlu ve modern bir yapıya sahiptir. Ancak dünyada geçiş süreci hâlâ devam etmektedir.

5. ICD kodları sürekli güncelleniyor mu?

Evet. WHO yılda bir defa revizyon yayınlar. Türkiye Sağlık Bakanlığı ise kendi çeviri ve uyarlama paketlerini yayımlar.

ICD Kodlama Yapısı – Örnek Tablo